preloader

Mantı'nın Tarihi

Mantının kökeni tam olarak belli değildir. Çincedeki mantou kelimesi mantı kelimesinin kaynağı olarak gösterilse de, aynı yemeği ifade etmek için farklı Çince karakterler kullanılmıştır..Mantou ilk dönemlerde etle doldurulmaktaydı.

Mantı Moğol İmparatorluğu topraklarında da ortaya çıkmış olabilir. Mantının bazı türleri Çin’in kuzeybatısında yaşayan Uygurlara dayanmaktadır. Mantadan bahseden en eski kaynağın 1330’da Hu Sihui tarafından yazılmış Yinshan Zhengyao adlı eser olduğu düşünülmektedir.

Bu yemeğin Türkler ve Moğollar tarafından Orta Asya‘dan Anadolu‘ya İpek Yolu boyunca taşındığı genel olarak kabul görmektedir. Holly Chase’e göre, Türk ve Moğol atlıları göçleri sırasında yanlarında donmuş veya kurutulmuş mantı taşımıştır. Türk ve Moğol birlikleri, mantıyı kamp ateşinde kolaylıkla yenebilecek duruma getirebiliyordu. Ermeni bir araştırmacıya göre, 13. yüzyılda Ermeniler ve Moğollar arasındaki kültürel etkileşim sonucunda mantı Kilikya Ermeni Krallığı‘nda tüketilmeye başlamıştır. Türkçe konuşan halklar, kendileriyle beraber be yemeği de Anadolu’ya getirmiştir. Anadolu’da yemeği adı mantıya dönüşmüştür. Tatarlar Kayseri şehrine yerleştiğinde, bölge mantısıyla ünlenmiştir.

Osmanlı mutfağındaki en eski yazılı mantı tarifi 15. yüzyılda Muhammed bin Mahmud Şirvani tarafından yazılmış yemek kitabında yer almaktadır. Şirvani’nin kitabında geçen versiyonda, kuzu kıymaları ve ezilmiş nohutlar bir hamurun içine doldurulduktan sonra yemeğe tarçın ve sirke ilave edilmektedir. Sumakla süslenen yemeğin, günümüzdeki mantılar gibi sarımsaklı yoğurt sosuyla servis edildiği yazmaktadır.

Unlu mamüller içerisinde yer alan mantı, ülkemizin en sevilen yiyeceklerinden biri olarak yaygın bir şekilde tüketilmektedir. Geleneksel bir ürün olan mantının ana malzemesi buğday unudur. Su ve yumurta da ana malzemelerdendir. 

Mantının içerisine katılan malzeme olarak etli mantılarda kıyma yer alırken alırken, bazı mantı çeşitlerinde haşlanmış patates, peynir gibi ürünler de yer alabilmektedir. Belli yörelerimizin mutfaklarında yer almakta, evsel olarak farklı bileşenlerden yapılmakta, çeşitli soslarla zenginleştirilmekte, sıcak olarak servis edilmekte ve yöreye göre farklı isimler verilmektedir

Son yıllarda mantı tüketiminde artışlar söz konusudur. Özel olarak mantı servisi yapan restoran ve benzeri işletmeler yaygınlaşmaktadır. Evsel üretim talebi karşılamaya yetmediğinden  endüstriyel işletme olarak bizler mantı üretmine başladık. Farklı bileşenlerden yaptığımız mantıları ambalajlı veya ambalajsız olarak pek çok markette satışa sunmaktayız. Üretilen mantılar dondurulmuş olarak piyasaya verilmektedir

Geleneksel Türk Mutfağı’nda önemli bir yeri olan mantı ufak tefek değişikliklerle günümüze kadar gelen, sevilerek tüketilen, geçmişi çok eski yemeklerden biridir. Orta Asya’da “metni” adı da verilmekte olan mantı Anadolu’nun bazı yerlerinde “Tatar böreği” olarak da adlandırılmaktadır. Bu da Orta Asya’dan getirilen mantının göçebelikle olan ilişkisini doğrulamaktadır

Mantı Üretiminde Kullanılan Hammadde ve Malzemeler

Mantı hazırlamada kullanılan alet ve malzemeler üretimin geleneksel ve endüstriyel boyutta yapılmasına göre değişebilmektedir. Geleneksel üretimde hamur yoğurma kabı, elek, oklava, hamur açma tahtası, kastrol, bıçak, tepsi, fırın gibi alet ve ekipmanlar kullanılmaktadır Hammadde olarak her yörede farklı malzemeler kullanılabilmektedir. En yaygın kullanılan hammaddeler un, yumurta, su, tuz, et, soğan, maydanoz, karabiber, kırmızı pul biber, tereyağı, yoğurt, sarmısak olarak belirtilmektedir.

ÇSB-Logo-2